Επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στα τοπικά ενδημικά φυτά του Εθνικού Δασικού Πάρκου τροόδους

Go to content

Main menu

 

Η Μεσογειακή Λεκάνη χαρακτηρίζεται ως περιοχή εξαιρετικής βιοποικιλότητας, που όμως αναμένεται να επηρεαστεί σε σημαντικό βαθμό από την κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, τα είδη που προβλέπεται να επηρεαστούν περισσότερο είναι εκείνα που απαντούν αποκλειστικά σε μεγαλύτερα υψόμετρα, καθώς και είδη ενδημικά σε νησιά.

Η Κύπρος βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της Μεσογείου και η τοπογραφία της χαρακτηρίζεται από την παρουσία δύο οροσειρών, του Τροόδους και του Πενταδακτύλου. Η οροσειρά του Τροόδους δεσπόζει στο κεντρικό-δυτικό μέρος, με την υψηλότερη κορυφή του νησιού (1952 m). Στο κεντρικό και υψηλότερο τμήμα της οροσειράς βρίσκεται το Εθνικό Δασικό Πάρκο Τροόδους (ΕΔΠΤ), το οποίο αποτελεί την πλουσιότερη χλωριδικά περιοχή της Κύπρου. Στο ΕΔΠΤ φιλοξενούνται περισσότερα από 780 φυτικά taxa, από τα οποία τα 72 είναι ενδημικά (50% περίπου των ενδημικών taxa της Κύπρου), ενώ 11 είναι τοπικά ενδημικά.

Αποσκοπώντας στην εκτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην εξάπλωση και στην επιβίωση των ειδών, εφαρμόστηκε πολυδιάστατη έρευνα ελέγχου της επίδρασης διαφόρων παραμέτρων σε κρίσιμα στάδια της αναπαραγωγής του, μέσα από το έργο με αριθμό πρωτοκόλλου ΑΕΙΦΟΡΙΑ/ΦΥΣΗ/0308(ΒΕ)/07, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Προώθησης Έρευνας. Το έργο υλοποιήθηκε την περίοδο 1/9/2009 έως 31/10/2012, με τη συνεργασία τριών φορέων:
• Frederick Research Center, Κύπρος
• Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ελλάδα
• Τμήμα Δασών, Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Κύπρος
.

 

Στα πλαίσια της εργασίας αυτής έγινε καταγραφή των θέσεων των υποπληθυσμών των ειδών, καθώς και του αναπαραγωγικού δυναμικού και της σχετικής αναπαραγωγικής επιτυχίας ατόμων από τρεις υψομετρικές θέσεις (χαμηλό, μέσο και μεγάλο υψόμετρο). Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διερεύνηση της φυτρωτικής συμπεριφοράς των σπερμάτων από υποπληθυσμούς διαφορετικών υψομέτρων, σε περιβάλλον υφιστάμενων και «μελλοντικών» (προβλεπόμενων για την τριακονταετία 2071-2100) συνθηκών θερμοκρασίας.

Η μελέτη της επίδρασης της κλιματικής αλλαγής στη φύτρωση των σπερμάτων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι η φύτρωση αποτελεί διεργασία μη αντιστρεπτή (από το πλέον ανθεκτικό [σπέρμα] στο πλέον ευάλωτο [αρτίβλαστο] στάδιο), εξαιρετικά κρίσιμη και καθοριστική στον αναπαραγωγικό κύκλο των φυτών.


Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τα πειράματα αξιοποιήθηκαν για την εκτίμηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην κατανομή και επιβίωση τ
ων ειδών, ενώ παράλληλα ετοιμάστηκαν διάφορες προτάσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών.

 

Τα είδη που μελετήθηκαν στα πλαίσια του έργου παρουσιάζονται στον πιο κάτω πίνακα:

Α/Α

ΟΝΟΜΑ

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

ΕΝΔΗΜΙΣΜΟΣ

1

Acinos troodi

Lamiaceae

ΤΕ

2

Allium exaltatum

Alliaceae

ΕΚ

3

Alyssum troodi

Brassicaceae

ΤΕ

4

Astragalus echinus var. chionistrae

Fabaceae

ΤΕ

5

Crocus cyprius

Iridaceae

ΕΚ

6

Cynoglossum troodi

Boraginaceae

ΤΕ

7

Lactuca tetrantha

Asteraceae

ΤΕ

8

Onosma troodi

Boraginaceae

ΕΚ

9

Salvia willeana

Lamiaceae

ΤΕ

10

Saponaria cypria

Caryophyllaceae

ΕΚ

ΤΕ= Τοπικό Ενδημικό Εθνικού Δασικού Πάρκου Τροόδους                ΕΚ = Ενδημικό Κύπρου

 

                                                                

Back to content | Back to main menu